کاخ مرمر یکی از کاخ‌های تاریخی تهران است که بنای آن به دستور رضا شاه پهلوی و با معماری لئون تادوسیان به سرانجام رسید.

ma2

این کاخ در ابتدا به عنوان محل کار رضاشاه مورد استفاده قرار می‌گرفت و تا پیش از تدوین قانون خزانه ملی، جواهرات ملی ایران از کاخ گلستان به این کاخ منتقل شده و در زیر زمین آن نگهداری می‌شد.

ma3

در سال‌های نخست سلطنت محمدرضا پهلوی، از این کاخ به عنوان دفتر رسمی شاه و محل برگزاری ملاقات‌ها و شرفیابی‌ها استفاده می‌شد. فوزیه و محمدرضا پهلوی در این کاخ با یکدیگر زندگی می‌کردند و نامزدی او با فرح پهلوی در این کاخ برگزار شده است. با وقوع حادثه ترور شاه در محوطه این کاخ، دفتر ویژه شاه به کاخ صاحبقرانیه منتقل شد، این کاخ در سال ۱۳۵۵ به موزه تبدیل شد و تا سال ۵۷ با عنوان «موزه پهلوی» برای عموم مردم قابل بازدید بود. از جمله موارد به نمایش آمده در این موزه، لباس افسری و کلاه گلوله خورده شاه در واقعه ترور ۱۵ بهمن ۱۳۲۷ بود.

ma1

پس از انقلاب ۱۳۵۷ ایران، موزه پهلوی تعطیل شد و از این کاخ مدتی به عنوان مقر کمیته انقلاب اسلامی استفاده می‌شد. پس از مدتی این کاخ متروک ماند تا در اواسط دهه ۱۳۷۰ خورشیدی، مجمع تشخیص مصلحت نظام به این کاخ نقل مکان کرد. امروزه از این بنا در مکاتبات دولتی به عنوان ساختمان قدس یاد می‌شود. بخش هایی از کاخ مرمر در سال ۱۳۸۷ مرمت و بازسازی شد.

ma4

بهروز احمدی، معمار ایرانی، طراح بنایی ۵ طبقه زبرزمین و در زبر کاخ مرمر بود که اکنون از آن با نام «موزه قرآن» یاد می‌شود.

ma5

زمین این بنا در ابتدا متعلق به شاهزادگان قاجاری و از جمله خاندان فرمانفرمائیان بود. گنبد این بنا برگرفته از گنبد مسجد شیخ لطف الله اصفهان است که به وسیله حسین لرزاده کاشی کاری شده است. ساختمان کاخ مرمر در سال ۱۳۱۶ به پایان رسید و در ساختن آن اساتید معماری و هنرهای تزیینی سنتی مانند استاد محمدکاظم صنیع‌خاتم و حسین طاهرزاده بهزاد مشارکت داشتند.

ma6

مساحت ساختمان آن ۲۸۷۰ متر مربع است و در زمینی به وسعت ۳۵۴۶۲ متر مربع ساخته شده است.

ma7

کاخ مرمر معماری فوق العاده ای دارد. از جمله باید به خاتم کاری های تالار خاتم آن اشاره کرد که در نوع خود بی نظیر هستند. در تالار خاتم کاخ مرمر همه چیز از دیوار و سقف گرفته تا نوشت افزار و میز تحریر همه خاتم کاری شده اند. این تالار را استاد محمد صنیع خاتم با همراهی چند صنعتگر سرشناس دیگر خاتم کاری کرده و آراسته اند. همه خاتم کاری ها در اشکال شش ضلعی که خود از مثلث های متساوی الاضلاع تشکیل شده اند، ساخته شده اند.

ma8

این کاخ در محل تقاطع خیابان امام خمینی (سپه سابق) و خیابان ولیعصر (پهلوی سابق) واقع شده است و دفتر مجمع تشخیص مصلحت نظام است.

ma9

نمایش مقاله‌های بیشتر
مقاله‌ها بیشتر بر اساس تهران شناسی
مقاله‌های بیشتر در مکان‌ها

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

این مقاله را هم بخوانید

تور تهران شناسی تست

زنده یاد دکتر پرویز ناتل خانلری در سال‌های تلخ انزوا، به نگارش خاطراتی پرداخت که در سال ۱۳…